Profilaktyka agresji

Psychologowie Niepublicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Sandomierzu przeprowadzili w maju dwudniowe warsztaty psychologiczne dla klasy szóstej oraz spotkanie szkoleniowe z rodzicami w Szkole Podstawowej we Mściowie. Tematyką zajęć była profilaktyka zachowań agresywnych. Poniżej podajemy przydatne informacje w zakresie radzenia sobie z agresją w szkole:

Ofiara przemocy lub agresji często nie mówi o swoich problemach, a jeśli czasem nieśmiało wspomina to są one często bagatelizowane przez dorosłych. Mówimy - nie skarż, nie zwracaj uwagi, przejdzie mu itp. Ofiary przeżywają trudne emocje – poczucie poniżenia, upokorzenia, wstyd, lek, rozpacz, smutek. W konsekwencji długotrwała przemoc i agresja wiążą się z obniżoną samooceną i problemami społecznymi w nawiązywaniu kontaktów, skłonnością do izolacji, brakiem chęci chodzenia do szkoły, a nawet problemami
i zaburzeniami somatycznymi - choroba, bóle brzucha, częsty płacz, zmienność nastrojów, wybuchy złości, kłopoty ze snem.

 

Jak pomóc ofierze przemocy?

  • Rozmawiać z dzieckiem często w domu o tych sytuacjach - mówić mu, że nie jest temu winne, że zawsze może liczyć na naszą pomoc, że zawsze będziemy stać po stronie dziecka .
  • Zapewniać mu zawsze poczucie bezpieczeństwa i miłości. Mówić, że się go kocha.
  • Współpracować w tej sprawie ze szkołą, jeśli sprawa dzieje się w szkole.
  • Zapewnić, że zrobimy wszystko z naszej strony aby przerwać ataki przemocy, zgłosimy nauczycielowi, wychowawcy i będziemy działać wspólnie.
  • Mówić dziecku, że nie ma prawa się lękać, że stanowczo zajmiemy się sprawą
    i będziemy w tym konsekwentni.
  • Pokazywać dziecku mocne strony, wzmacniać go pozytywnie, pomóc uwierzyć
    w siebie, pracować nad obniżonym poczuciem wartości, budować pozytywny wizerunek i wiarę w siebie. Każde dziecko jest w czymś dobre.
  • Nie obwiniać dziecka za zaistniałą sytuację, zawsze wysłuchać.
  • Nie bagatelizować problemu - np. będzie lepiej, nie przejmuj się, nie rób problemu. Takie zdania powodują, że dziecko nigdy więcej nam nic nie powie.
  • Nie dawaj dziecku tzw. „dobrych rad” z pozycji osoby dorosłej, bo to nie sprawdza się
    u dziecka.
  • Kochająca się rodzina jest zawsze środowiskiem, w której dziecko ma dobre wzorce, potrafi je przenosić na inne środowiska, jest pewniejsze w swoich zachowaniach
    i działaniach.
  • Poprosić o pomoc pedagoga lub psychologa.

 

Jeżeli mamy do czynienia z ofiarą prowokującą postępujemy jak wyżej oraz dodatkowo uświadamiamy dziecku, że to co teraz przeżywa jest wynikiem jego prowokacyjnego zachowania. Zastanawiamy się z dzieckiem po co to robi? Co mu to daje? Może chce zwrócić na siebie uwagę w taki sposób? Uświadamiamy dziecku, ze jest na tyle atrakcyjne w innych zakresach, że nie musi w ten sposób się zachowywać.

 

Jak postępować z dzieckiem, które jest sprawcą przemocy i agresji ?

1. Uświadomić sobie przyczyny agresji i przemocy, których można doszukać się w:

  • przekazach medialnych – np. zbyt długie i bez kontroli oglądanie TV
  • grach komputerowych z przemocą
  • filmach nasyconych agresją i przemocą
  • upowszechnianie patologicznych zachowań
  • sytuacją materialną i finansową rodziny, np. brak mieszkania
  • trauma popowodziowa, złe warunki zamieszkania, kłopoty finansowe
  • niepełna rodzina, rozłąka rodzin (emigracja zarobkowa)
  • stres długotrwały w rodzinie, konflikty, uzależnienia
  • brak czasu na rozmowę z dzieckiem, bagatelizowanie jego spraw
  • nie interesowanie się nauką dziecka, kolegami, sprawami, lekceważenie
  • zbytnie ograniczenie swobody dziecka lub zbyt duża swoboda
  • agresywna rozmowa w domu, częste krzyki, awantury, bicie
  • wulgaryzmy i brak szacunku dla członków rodziny, których dziecko doświadcza
    w domu i najbliższym otoczeniu
  • brak jasnych zasad postępowania, ustalenia granic
  • brak konsekwencji w wychowaniu, brak konsekwencji w stosowaniu kar, zakazów
  • impulsywność rodziców i częste popadanie w gniew
  • długotrwały brak reakcji ze strony Rodziców na niewłaściwe formy zachowania się dziecka np. wagary, spóźnianie się do szkoły, negatywne oceny, złe odnoszenie się do rodzeństwa, rodziców i innych osób - obojętność na to co się dzieje.

2. Jak postępować z dzieckiem, gdy rozpoznamy , że preferuje zachowania agresywne, jest sprawcą agresji lub przemocy?

  • nie bagatelizować problemu, rozmawiać z dzieckiem, wyznaczyć konsekwentnie granice, kary za łamanie norm zachowań
  • pomóc dziecku zrozumieć swoje niewłaściwe zachowanie, wypracowywać zmiany
    w zachowaniu poprzez systematyczną prace nad zmianą zachowań
  • zmienić style zachowania w domu, w rodzinie w zależności od przyczyn agresji, które dziecko przejęło z postaw rodzinnych, wprowadzać zmiany,       które będą żywym przykładem
  • należy podjąć cykliczne i konsekwentne rozmowy ze sprawcą, których celem jest doprowadzenie do przerwania przemocy
  • wyznaczyć sprawcy karę za złe zachowanie, dać czas i szansę na poprawę
  • w miarę potrzeb udać się z dzieckiem do specjalisty - pedagog, psycholog, policja
    w razie potrzeby
  • dawać dziecku wsparcie w trakcie trwania terapii, chwalić każdą zmianę
    w zachowaniu, nagradzać za pozytywne zachowanie
  • monitorować zachowanie dziecka wspólnie z nauczycielem, wychowawcą w szkole, informować dziecko o tym, co go czeka, jeśli znów użyje przemocy
  • zastępować zachowania przemocowe zachowaniami akceptowanymi społecznie
  • unikać krzyku w rozmowie z dzieckiem, nie stosować wobec dziecka przemocy jaką jest bicie, poszturchiwanie - agresja rodzi agresję
  • uczyć konstruktywnego organizowania przez dziecko czasu wolnego
  • reagować natychmiast jeśli widzimy, że nasze dziecko rozwiązuje swoje problemy stosując przemoc wobec innych
  • stosować wobec dziecka wzmocnienia pozytywne, mówmy mu o naszych uczuciach wobec niego, żeby czuło się kochane, że nie podoba nam się jego zachowanie, ale to nie zmienia faktu, że go kochamy i zależy nam na nim. Pamiętajmy, że to co jest dla nas dorosłych oczywiste, nie zawsze jest oczywiste dla dziecka. Mówmy mu o tym jak najczęściej.
  • organizować dla dziecka zajęcia w których może się wykazać, zaspokoić swoje potrzeby, pomagamy w rozwijaniu talentów, mocnych stron
  • uczmy dziecko konstruktywnego rozwiązywania problemów, radzenia sobie ze złością i frustracją - odreagowywanie napięcia poprzez relaksację, zajęcia ruchowe, sport, odpoczynek przy       spokojnej muzyce, rozmowę z drugą osobą itp.
  • nie oczekiwać, że problem agresji sam się rozwiąże bez naszego udziału. Rodzina jest dla dziecka najważniejszym środowiskiem rozwojowym i wychowawczym. Nie oczekiwać, że szkoła rozwiąże problem agresji naszego dziecka. Szkoła może pomagać, wspierać, współpracować z domem, ale go nie zastąpi.